چهارشنبه ۲۴ مهر ۱۳۹۸
پیام دکتر احمد شعبانی عضو محترم کمیته علمی همایش ملی «کتابخانه های تخصصی: مسائل، فرصت ها و رویکردها»
1396/10/24

جامعه ی ایرانی بسیار پویا است و قابلیت تحول وسیعی دارد. این اجتماع از آغاز قرن جاری شمسی با گامهایی سریع به سوی جنبه های صنعتی روانه شد، به نحوی که پیکره طبقاتی آن در چند دهه اخیر تحول یافت و شکل دگرگونه ای پیدا کرد. ابزارهای صنعت چونان مواد، ماشین  و سرمایه انسانی در این پیکره تغییرات قابل توجهی را در جغرافیای کشور ظاهر ساخت، به قسمی که وسایل و ابزارهای آزمایشگاهی و کتابخانه ای از نیمه ی این قرن در بسیاری از کارخانه ها از تحقیق و پژوهش تا ابداع و نوآوری جایگاه ویژه ای کسب کرد؛ کافی است به پژوهش های کتابداری در طول توسعه ی تحصیلات تکمیلی در کشور رجوع شده تا میزان نفوذ کتابخانه های تخصصی عیان شود.

از دهه ی هشتاد شمسی به مرور، عالم فناوری در صنایع ایرانی از سوی سیاستگذاران و اقتصاد- دانان تبلوری دیگر به خود گرفت، این موضوع مبتنی بر ارزش افزوده اقتصادی در پهنه صنعت معنا شد؛ چنانچه در مجموعه برنامه پنج ساله توسعه جمهوری اسلامی ایران (مصوب 1389) به ارتباط مؤثر بین دانشگاه ها و مراکز پژوهشی با صنعت و بخش های مربوطه، و بر راه هموار و فراخ آن با دستیابی به فناوری های پیشرفته مورد نیاز تأکید گردید. این مسیر مبتنی بر افزایش بودجه تحقیق و پژوهش به سه درصد تولید ناخالص داخلی مورد توجه بوده است. هرچند دستیابی به آرمان مزبور زمان زیادی را در صنایع و تجارت کشور می طلبد، اما تغییرات جاری برحسب سرمایه گذاری های متفاوتی نسبت به گذشته بیان می شود، به نحوی که کتابداران نیازمند توجه به مراکز نوین و تجهیز خود در مراتب جدیدی می باشند.

سرمایه گذاری و التفات به این مراکز در تدریس، پژوهش، و بهره وری از مشاغل جدید از جمله وظایفی است که گروه های آموزشی و سیاستگزاران پژوهشی درکشور بایستی به آن توجه نموده و از امکانات حاصل نسبت به آن بهره مند شوند. در ماده 16 بند د برنامه توسعه پنجم، شماری از این نهادها را که به مرور جایگزین مؤسسات فرسوده خواهد شد، چنین آمده: " نسبت به ایجاد راه اندازی و تجهیز آزمایشگاه کاربردی در ... شهرک های دانشگاهی، علمی، تحقیقاتی، شهرک های فناوری، پارک های علم و فناوری و مراکز رشد از طریق دستگاه های اجرایی و شرکت های تابعه و وابسته آنها اقدام شود. " به واقع جایگاه کتابداران متخصص و آشنا به فناوری در این مجموعه های جدید چگونه تعریف شده و به چه شکل از آنها در شهرک های تحقیقاتی و پارک های علمی می توان بهره جست؟ این سؤالی است که با دگرگونی های جاری در حیات اقتصادی جامعه ایرانی نیاز به دقتی دوباره دارد. همین مطلب در جای جای این برنامه، رویکرد آتی کتابداران را در حوزه موضوعات تخصصی مورد تأکید قرار می دهد. در ماده 150 – بند "ه" همین برنامه آمده : " گسترش همکاری صنعت و دانشگاه با شهرک های فناوری و پارک های علم و فناوری و افزایش مستمر سهم صنایع مبتنی بر فناوری های برتر (صنایع نوین) در ترکیب تولید صنعتی، نوسازی و ارتقاء بهره وری صنایع و معادن." چنین است که بایستی دگرگونی اساسی در آموزش کتابداران و فناوران حوزه علم اطلاعات و دانش شناسی جلوه ای روزآمد ایفا کند. 

در همین راستا، اقدام انجمن کتابداری و اطلاع رسانی شاخه خوزستان گامی بسیار شایسته با هدف مطرح ساختن جدی و دوباره کتابخانه ها، مراکز اطلاع رسانی و آرشیوهای سازمانی است؛ و امید می رود که همایش"کتابخانه های تخصصی: مسائل، فرصت ها و رویکردها" در اسفندماه سال جاری موجب تبادل اطلاعات با ارزشی در این زمینه و باعث پیشرفت امور این مراکز مهم در جامعه شود.